روی
در این بخش به بررسی نکاتی پیرامون فلز روی می پردازیم .
روی با نماد Zn و عدد اتمی 30 همراه با کادمیوم و جیوه عضو گروه 12 جدول تناوبی عناصر است . این عنصر فلز به نسبت فعالی است که با اکسیژن و
سایر غیر فلزات ترکیب می شود و در واکنش با اسید های رقیق هیدروژن آزاد می کند .
روی در محیط زیست : روی یک فلز بسیار متداول است و به طور طبیعی در محیط زیست وجود دارد. بسیاری از مواد غذایی حاوی غلظت های معینی از
روی هستند. آب آشامیدنی نیز حاوی مقادیر معینی از روی است که شاید در تانک های فلزی مقدار آن بیشتر باشد . منابع صنعتی یا مکان های دفع زباله های
سمی ممکن است موجب فزایش مقدار روی در آب آشامیدنی تا سطوحی شود که برای سلامتی مضر باشد . روی به طور طبیعی در هوا ، آب و خاک وجود
دارد اما غلظت آن به سبب فعالیت های انسانی به طور غیر طبیعی رو به افزایش است . مقدار زیادی از فلز روی در اثر فعالیت های صنعتی مانند استخراج
از معادن ، احتراق زغال سنگ و زباله و فرآوری فولاد وارد محیط زیست می شوند. بعضی از خاک ها به مقدار زیادی به روی آلوده شده اند .
این خاک ها در نواحی استخراج یا پالایش روی یا جایی که لجن فاضلاب نواحی صنعتی به عنوان کود استفاده شده باشد یافت می شوند. روی بیست و سومین
عنصر فراوان در پوسته زمین است . عمده ترین سنگ معدن آن ، بلند است که به نام اسفالریت نیز شناخته می شود . سایر سنگ های معدنی مهم روی عبارتند
ازز وورزیت ، اسمیتسونیت و همیمورفیت. نواحی اصلی استخراج آن در کانادا ، روسیه ، استرالیا ، آمریکا و پرو است . تولید جهانی روی بالغ بر 7
میلیون تن در سال و منابع قابل استخراج آ ن 100 میلیون تن برآورد شده است . 30 درصد نیاز جهانی روی از راه بازیافت تامین می شود .
اثرات زیست محیطی روی : تولید جهانی روی هنوز در حال افزایش است ، در نتیجه مقدار بیشتری از روی وارد محیط زیست می شود. وجود مقادیر
زیاد روی در پساب کارخانه ها موجب آلودگی آب ها می شود.از آنجایی که این فاضلاب ها به طور رضایتبخشی تسویه نمی شوند لجن آلوده به روی در
منابع رود خانه ها رسوب می کند . همچنین روی ممکن است قدرت اسیدی آب را افزایش دهد . بعضی از ماهی ها که در آب راه های آلوده زندگی می کنند
، روی در بدن آن ها انباشته می شود و به این ترتیب وارد زنجیره غذایی خوهد شد . مقادیر زیاد روی در خاک نیز می تواند انباشنه شود . جذب روی
توسط حیوانات موجب صدمه به سلامتی آن ها می شود . نرکیبات انحلال پذیر روی در آب که وارد خاک می شود آب های زیر زمینی را آلوده می کنند.
روی نه تنها برای احشام بلکه برای گیاهان نیز تهدید به شمار می رود . گیاهانی که در خاک آلوده به روی می رویند اغلب مقدری از روی را جذب می
کنند که برای آن ها تحمل پذیر نیست . بنابراین در خاک های غنی از روی تنها تعداد معدودی از گیاهان شانس زندگی کردن دارند. به همین دلیل تنوع
گیاهان در کارخانجتی که رسول روی دارند محدود است .به سبب اثرات روی بر گیاهان این فلز تهدیدی جدی برای تولیدات مزارع کشاورزی به شمار می
رود . باوجود این مسئله کود های حاوی روی هنوز هم استفاده می شوند . علاوه بر این ها روی در فعالیت های زیستی در خاک اخلال ایجاد می کند به
طوری که بر فعالیت میکروارگانیسم ها و کرم های خاکی اثر منفی می گذارد . به همین دلیل تجزیه مواد آلی به طور جدی در خاک آهسته می شود .
