شرح کلی فرآیند کروماته کردن
کروماته کردن فلزات پیشرفت و گسترش قابل ملاحظه ای کرده است.
اصطلاح کروماته کردن به عملیات شیمیایی و الکترو شیمیایی فلزات و پوشش های فلزی در محلول ها اطلاق می شود که د آن ها اسید کرومیک ، کرومات یا دی کرومات جز اصلی باشد. نتیجه چنین عملیاتی ایجاد پوشش محافظ تبدیلی شامل ترکیبات کروم سه ظرفیتی و شش ظرفیتی بر روی سطح فلز است. خواص جلوگیری از خوردگی فلزات توسط کروماتها به خوبی شناخته شده است. افزودن مقادیر کمی از این ماده به سیستمهای دارای آب در گردش سطح فلزات را رویین کرده و در نتیجه از خوردگی آن ها جلوگیری می کند. رسوب های تاشی از ترکیب غیر حلال بر روی سطئح فلزات در هنگام تهیه پوشش های کروماته با استفاده از ترکیب های کروم شش ظرفیتی به حالات زیر تقسیم بندی می شوند :
1. کروماته هایی که قویا اکسید می شوند در محلول های اسیدی ، تشکیل نمک های غیر محلول بر روی سطوح فلزات و ضخامت لایه های اکسیدی خنثی را افزایش می دهند.
2. محصولات ناشی از احیای اسید کرومیک معمولا غیر قابل حل اند کتممد Cr2O3
3. کروماته های فلزی غالبا غیر قابل حل اند .( مثل کرومات روی )
4. کروماتها ممکن است در واکنش های پیچیده حضور داشته باشند . مخصوصا در مجاورت با برخی افزودنی ها ، رسوبات پیچیده ای شامل یون های فلزی را ایجاد خواهد کرد .
غالبا پوشش های کروماته بر روی ، روی ( پوشش های روی به صورت آبکاری الکتریکی و غوطه وری گرم یا Hot-Dipping ) و کادمیم ( عموما به صورت آبکاری الکتریکی ) ایجاد می شود . اخیرا این پوشش ها را برای حفاظت سایر فلزات از قبیل، منگنز ، مس ، آلمینیوم ، نقره ، روی ، نیکل ، زیرکونیوم برلیم و آلیاژهای برخی از این فلزات نیز به کار می برند.
پوشش های کروماته در محصولات صنایع ماشین سازی ، الکتریکی و الکترونیکی ، ارتباطات راه دور و صنایع موتوری خودکار به کار می رود . آن ها نیز با جایگزین کردن برخی فلزات معین به جای فلزاتی که طول عمر کمتری دارند نقش مهم کاربردی دارند. به عنوان مثال می توان از روی کروماته شده که جایگزین فلزات با پوشش کادمیم شده اند نام برد .
مهم ترین اهداف استفاده ازفلزات کروماته شده عبارتند از : الف) افزایش مقاومت به خوردگی فلز یا پوشش های محافظ فلزی ، در حالت اخیر احتمالا به طولانی شدن زمان ظهور اولین آثار خوردگی بر روی فلز پایه و فلز پوشش منجر خواهد شد. ب) کاهش خسارات سطحی ناشی از آثار انگشت ( خراش های سطحی ) ج) افزایش میزان چسبندگی رنگ و سایر پوشش های آلی د) رنگ پذیری و یا پذیرش بهتر سایر پوشش های تزیینی
روش های عملی کروماته کردن بر اساس نوع عملیات به دو دسته تقسیم می شوند :
الف) روش های شیمیایی که فقط شامل فرو بردن قطعات در محلول های کروماته است .
ب) روش های الکترو شیمیایی که شامل فرو بردن قطعات در محلول و اعمال جریان الکتریکی از یک منبع خارجی است.
